Melanonychia คืออะไร

What melanonychia is

แพทย์เรียกเล็บที่มีสีน้ำตาลหรือดำจากเม็ดสีเมลานินว่า Melanonychia (เมลาโนไนเคีย) แบบที่พบบ่อยที่สุดเป็นเส้นยาวจากโคนถึงปลายเล็บ เรียกว่า longitudinal melanonychia

Melanonychia is the medical term for brown or black discolouration of the nail caused by the pigment melanin. The most common form is a band running lengthwise from the base of the nail to its free edge, called longitudinal melanonychia.

เส้นสีมักเริ่มจากเนื้อเยื่อที่สร้างเล็บบริเวณโคนเล็บ (nail matrix) เมื่อเล็บงอก เม็ดสีก็จะค่อย ๆ เคลื่อนไปทางปลายพร้อมกับเล็บ

The pigment usually originates in the nail matrix, the tissue under the base of the nail that produces the nail plate. As the nail grows out, the pigment travels forward with it.

เส้นสีดำเกิดจากอะไรได้บ้าง

What can cause a dark line

สาเหตุมีหลายอย่าง ตั้งแต่เรื่องปกติไปจนถึงภาวะที่ต้องรักษา

The causes range from entirely ordinary to conditions that need treatment.

• การสร้างเม็ดสีตามธรรมชาติ รวมถึงไฝหรือกระที่อยู่ตรงบริเวณสร้างเล็บ
• การเสียดสี การกระแทก การอักเสบ ยาบางชนิด หรือโรคบางอย่าง
• เชื้อรา เชื้อแบคทีเรีย สีที่ติดจากภายนอก หรือรอยช้ำใต้เล็บ
• มะเร็งเม็ดสีบริเวณเล็บ ซึ่งพบไม่บ่อย แต่ควรตรวจให้แน่ใจเมื่อมีลักษณะน่าสงสัย

• Normal pigment production, including a mole or freckle sitting within the nail matrix
• Friction, repeated minor trauma, inflammation, certain medicines, or some medical conditions
• Fungal or bacterial growth, external stains and dyes, or bleeding under the nail
• Melanoma of the nail unit, which is uncommon but should be excluded when suspicious features are present

ถ้ามีเส้นคล้ายกันหลายเล็บ มักนึกถึงการสร้างเม็ดสีตามธรรมชาติหรือผลจากยามากกว่า แต่ถ้าเพิ่งมีเส้นใหม่ที่เล็บเดียว โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ ควรให้แพทย์ช่วยดู อย่างไรก็ตาม จำนวนเล็บอย่างเดียวยังบอกไม่ได้ว่าเป็นอะไร

Similar bands on several nails more often suggest natural pigmentation or a drug effect, while a new band on a single nail, particularly in an adult, is worth showing to a doctor. The number of nails involved is not, on its own, diagnostic.

ถ้าเป็นรอยช้ำ จะดูอย่างไร

How a bruise behaves

รอยช้ำมักเลื่อนไปทางปลายตามการงอกของเล็บ โดยมีเล็บใหม่สีปกติงอกจากโคน ภาพถ่ายพร้อมวันที่และไม้บรรทัดช่วยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงได้ชัดขึ้น

Blood under the nail usually moves toward the free edge as the nail grows, with normally coloured nail appearing behind it at the base. Photographs taken with a ruler and a date make that movement easier to see.

ถ้าไม่เคยกระแทก รอยไม่เลื่อนไปตามเล็บ หรือยังเปลี่ยนเรื่อย ๆ ควรไปตรวจ เพราะเลือดออกอาจเกิดร่วมกับก้อนใต้เล็บได้

If there was no injury, the mark does not move out with the nail, or it keeps changing, arrange an assessment: bleeding can also occur alongside a growth beneath the nail.

เส้นแบบไหนควรไปพบแพทย์

Which lines should be examined

ควรนัดตรวจหากพบข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ โดยเฉพาะเมื่อเกิดแค่เล็บเดียว

Arrange an assessment if any of the following applies, especially when only one nail is affected.

1. เป็นเส้นใหม่ หรือเปลี่ยนไปจากเดิม กว้างขึ้น เข้มขึ้น หรือรูปร่างเปลี่ยนไป
2. เส้นกว้างไม่เท่ากันหรือมีหลายสี มีทั้งน้ำตาลอ่อน น้ำตาลเข้ม และดำปนกัน หรือขอบไม่เรียบ
3. บริเวณโคนกว้างขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้เส้นดูคล้ายรูปสามเหลี่ยม
4. สีลามออกมาถึงหนังรอบเล็บ ทั้งหนังตรงโคนหรือด้านข้างเล็บ แพทย์เรียกว่า Hutchinson sign
5. เล็บเริ่มผิดปกติ แตก ยกตัว ผิดรูป มีเลือดออก เป็นแผล หรือมีก้อนใต้เล็บ
6. เคยรักษาโดยคิดว่าเป็นรอยช้ำหรือเชื้อราแล้วไม่ดีขึ้น หรือยังเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ

1. The band is new, or it has changed. Wider, darker, or different in shape.
2. The width is uneven or the colour is mixed. Light brown, dark brown and black together, or an irregular border.
3. The band is widening at the base, giving it a roughly triangular outline.
4. Pigment extends onto the surrounding skin, at the cuticle or the nail folds. Doctors call this the Hutchinson sign.
5. The nail itself is changing. Splitting, lifting, deformity, bleeding, ulceration, or a lump beneath the plate.
6. Treatment for a presumed bruise or fungal infection has not helped, or the area continues to change.

ไปพบแพทย์แล้วจะตรวจอะไรบ้าง

What happens at the appointment

แพทย์จะถามว่าเริ่มเห็นเมื่อไร เส้นโตหรือเข้มขึ้นไหม เคยกระแทกหรือใช้ยาอะไรอยู่ จากนั้นจะดูเล็บทุกนิ้ว และอาจใช้กล้องขยาย (dermatoscope) หรือถ่ายภาพไว้เปรียบเทียบ

The doctor will ask when you first noticed the band, whether it has widened or darkened, any injury to the finger or toe, and which medicines you take. All nails are usually examined, often with a dermatoscope, and photographs may be taken for comparison over time.

ถ้าตรวจแล้วยังบอกไม่ได้ชัดเจน อาจต้องเก็บชิ้นเนื้อจากบริเวณสร้างเล็บส่งตรวจ แต่ไม่ใช่ทุกคนที่มีเส้นสีต้องทำ ตำแหน่งที่เก็บสำคัญ เพราะอาจพลาดจุดผิดปกติหรือทำให้เล็บผิดรูป จึงควรให้แพทย์ที่คุ้นเคยกับโรคของเล็บเป็นผู้ประเมิน

If the examination remains inconclusive, a biopsy of the nail matrix may be advised. Not everyone with a pigmented band needs one. Where the sample is taken matters, because a poorly placed biopsy can miss the abnormal area or leave a lasting nail deformity, so assessment by a doctor experienced with nail disease is preferable.

เตรียมตัวก่อนมาพบแพทย์

Preparing for the visit

• ล้างสีทาเล็บออกและลองดูเล็บทุกนิ้ว ทั้งมือและเท้า
• ถ่ายรูปในแสงและมุมเดิม พร้อมไม้บรรทัดและวันที่
• จดชื่อยาและอาหารเสริมที่ใช้อยู่
• นึกย้อนถึงการบาดเจ็บ การกระแทก และการทำเล็บในช่วงที่ผ่านมา

• Remove nail polish and look at every nail, fingers and toes
• Photograph the nail in the same light and at the same angle, with a ruler and the date visible
• Note the medicines and supplements you take
• Recall any injury, repeated trauma, or recent manicures and pedicures

สรุป

In short

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล ผลลัพธ์ของแต่ละบุคคลแตกต่างกันตามลักษณะทางกายวิภาค การตรวจประเมินโดยแพทย์จึงจำเป็นเสมอ หากมีอาการผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์โดยตรง

This article is general education, not a diagnosis or personal treatment advice. Individual results vary with anatomy, so an in-person assessment by a doctor is always necessary. If you notice anything unusual, please consult a doctor directly.